Έμεινα πίσω να βυθιστώ στην πολύτιμη σιωπή.
Ξεπροβόδησα τους τελευταίους συντρόφους του οδοιπορικού που κατέληξε στο νησί λίγες μέρες πριν. Και βάλθηκα να γυρνάω ολημερίς στα πανέμορφα χαλατά των τσιριγώτικων χωριών. Δε λέω να εγκαταλείψω αυτή εδώ τη θάλασσα- κι αναζητώ μυστικά, θαρρώ, τα χνάρια που αφήσαμε, φίλοι μου, στ’ απομεινάρια της σκηνής αυτού του τόπου.
22 Αυγούστου-2 Οκτωβρίου: σαράντα δύο μέρες γυρνούσαμε, συνοδοιπόροι μου καλοί, και στήναμε χορούς και θέατρα σε τόπους νότιους και χώρους ιδιαίτερους με παντιέρα ένα σύνθημα: ArtLocus: όλος ο Τόπος μια Σκηνή. Ό,τι απέμεινε απ’ αυτή τη γιορτή είναι αυτοί οι ίδιοι χώροι κι οι τόποι: ίδιοι κι απαράλλακτοι. Σα να μην περάσαμε ποτέ από ‘δώ, φίλοι, τίποτε λοιπόν δεν άλλαξε;
Το μόνο σίγουρο είναι ότι αλλάξαμε εμείς. Αλλιώς ξεκινήσαμε κι αλλιώς καταλήξαμε. Είδα την ατομικότητα όλων μας, την ιδιαίτερη ταυτότητα της κάθε ομάδας, με τον καιρό να υποχωρεί μπροστά στη συλλογική προσπάθεια, κι όπου αυτό δεν έγινε απλά δεν μας αφορούσε. Είδα τους καλλιτέχνες να στηρίζουν ο ένας τον άλλον, να γίνονται φίλοι, ν’ αγκαλιάζονται συγκινημένοι στο τέλος του οδοιπορικού, πολλούς να μένουν πίσω και να βοηθούν, είδα από την πολύ αρχή, τους υπεύθυνους τεχνικούς στα όρια της ανθρώπινης αντοχής, άυπνους επί 3 συνεχείς ημέρες να στήνουν καλώδια και φώτα μέσα στη σταχτερή βροχή με την οποία πλημμύρισε το Παλιό Ελαιουργείο, η φωτιά της Μαγούλας …
Η αρχική επιφύλαξη και δυσπιστία των εκάστοτε δημοτικών αρχών, μας κράτησε σε διαρκή εγρήγορση προκειμένου να φτάσουμε στο στόχο μας χωρίς εκπτώσεις και μετατράπηκε τελικά σε συγκινητική παραδοχή.
Και φτάσαμε, φίλοι, -αλλού πιο εύκολα, αλλού πιο δύσκολα, αλλά φτάσαμε. Η επανασήμανση των χώρων και των τόπων έγινε, από την αντίπερα όμως όχθη: μέσα από τη συλλογική μνήμη της εκάστοτε εντόπιας κοινωνίας, μέσα από τους χώρους που -πρόσκαιρα έστω- πήραν ξανά μιλιά, μέσα από το βλέμμα της κυρά-Μαρίας, της κυρίας Σοφίας από την Αγουλινίτσα, του μικρού Νικόλα, μέσα από τη φωνή της Βασούλας, μέσα από τα χέρια των νοικοκυρών στο Επιτάλιο που μας έφερναν στις παραστάσεις τηγανίτες να μας γλυκάνουν, μέσα από τις κουβέντες που λάβαμε -δώρο ακριβό- για τούτη την προσπάθειά μας: «Μας ανοίξατε τα μάτια», «Εδώ δίπλα μένω κοριτσάκι μου, πάμε να σου δείξω, ποτέ σου λέω δεν είχα μπει σ’ αυτό το εργοστάσιο», «Εγώ, εδώ γεννήθηκα, ποτέ μου δεν είχα προσέξει το προαύλιο του Αι-Γιάννη», «Τώρα, κάθε φορά που θα κατεβαίνω στο Υδραγωγείο, θα σας θυμάμαι»…
Ακόμα και ο χώρος που -κατά τη γνώμη μου-αντιστάθηκε περισσότερο απ’ όλους, τους Στρατώνες Καποδίστρια εννοώ, στις παρυφές της πόλης, στις παρυφές της εντόπιας κοινωνίας τελικά, κι αυτός ακόμα επανασημάνθηκε μέσα από την εντόπια αδιαφορία και συγχρόνως μέσα από το ζωηρό ενδιαφέρον μιας μειονότητας ξεχωριστής: αυτής των νεαρών Βουλγάρων Rom που κυριολεκτικά στρατοπέδευσαν εκεί μαζί μας, παρουσίασαν το δικό τους θέατρο και μας αποχαιρέτισαν ρωτώντας μας με αγωνία εάν θα ξαναπεράσουμε από ‘κεί…
Κερδίσαμε τελικά πολλούς φίλους, φίλοι μου, κι αυτό είναι ό,τι πολυτιμότερο φέρνουμε πίσω μαζί μας.
Σ΄ ευχαριστούμε Γιάννη Μαλατάντη, δίχως τη γενναιοδωρία σου δεν ξέρω πώς θα ξεκινούσαμε στο Ελαιουργείο αυτό το οδοιπορικό… Λίγοι απέμειναν από το είδος σου.
Σ’ ευχαριστούμε Ζωή, Γιώργο, Μανώλη,
Βασίλη Μαρκάκη, Γιάννη των Στρατώνων, Γωγώ, Γιώργο
Λεονάϊντα (έπρεπε να την πάρεις τη μεταγραφή για Τσιρίγο!)
Έμμη, πότε θα σαλπάρουμε για τους ομογενείς;
Χαρίκλεια μας ζέστανες, να’ σαι καλά. Το Επιτάλιο έγινε για όλους μας μια αγκαλιά
Γιώργο, το δάκρυ σου το παίρνω φυλαχτό.
Όλγα, σ’ ευχαριστώ για την απλόχερη φιλοξενία.
Ρέα, Γεωργία, (επίτηδες σας βάζω δίπλα-δίπλα)
κύριε Δήμαρχε των Κυθήρων, καλή αντάμωση!
Μάνο, Θεοδόση μας ακολουθούσατε παντού (καλή πτυχιακή!)
Θέμο, δάσκαλε, μήπως σου περισσεύει καμιά ζελατίνα;
Αγαπημένοι μου συνοδοιπόροι, Motus Terrae, Μετ’ Εμποδίων, Sforaris, Τσιριτσάντσουλες,
Ακούραστοι συνεργάτες και κουρασμένοι μου σύντροφοι, Παντελή, Θωμά, Ντίνα, Μιχάλη, Μαρία, δυστυχώς επιστρέφω. Ιουάννα, σου ’ρχομαι.
Σας ευχαριστώ που ήσασταν κοντά μου
Το ArtLocus-όλος ο Τόπος μια Σκηνή, δεν είναι τελικά ου τοπία, χάρη σε σας.
Έλενα
Κύθηρα, 7-8 Οκτωβρίου 2009